نيست . مسألة : اگر از نمازگزار حدثى صادر شود نمازش باطل مىگردد . ( 1 ) همچنين اگر تكلّم يا خنده صدادار ( قهقهه ) كند ، يا زياد به اطراف خود بنگرد ، يا كارى را كه از اعمال نماز نيست بسيار به جا آورد ، در همهء اينها بطلان نماز در صورت تعمّد است . فعل قليل نماز را باطل نمىكند ، اگر چه مكروه است . همچنين فعل كثير در صورت سهو هر گاه او را از صورت نمازگزار خارج نكند مبطل نماز نيست . مرجع قلّت و كثرت فعل ، عرف مردم است ، زيرا براى آن در شرع حدّى معيّن نشده است ، آرى آنچه در اخبار معتبر به جا آوردن آن جايز شمرده شده در حكم فعل قليل است ، مانند كشتن كيك ، مار ، كژدم ، پشه ، مگس ، بغل كردن كودك و شير دادن او ، اشاره كردن با دست و سر ، بلند كردن كلاه از زمين و بر سر گذاشتن آن ، پرتاب سنگريزه به غير براى جلب توجّه او و كف زدن به همين منظور و جز اينها . در اخبار صحيح و مستفيض « 11 » آمده است : اگر كسى در نماز دچار خون دماغ شود ، و نزد او آب موجود و يا كسى باشد كه به او آب دهد ، او آن را بگيرد و سرش را كج كند و موضع نجس را بشويد ، سپس بنا را در نماز بر آنچه خوانده بگذارد و ادامه دهد و آن را قطع نكند . در برخى از اين اخبار آمده است باز ايستد و دماغش را بشويد و به نماز خود باز گردد ؛ و اگر سخن گفته نمازش را اعاده كند . امّا اين اخبار حمل شده است بر موردى كه فعل او كثير شمرده نشود ، و او را از صورت نمازگزار خارج نكند ، و اين از باب جمع ميان اخبار مذكور و خبر صحيح ديگرى است كه چنين نمازگزارى را محو كنندهء صورت نماز دانسته‌اند . مسألة : هر كس يكى از اركان نمازهاى پنجگانه را به عمد يا به سهو ترك كند نمازش باطل است ، ( 2 ) مگر اين كه پيش از دخول در ركن ديگر آن را تدارك كند ؛ و بنا بر مشهور چنانچه ركنى را زياد كند نيز حكم همين است . اگر در به جا آوردن ركن شكّ

--> ( 11 ) وسائل الشّيعة ، ابواب قواطع نماز ، باب دوّم